foto Hilde Harshagen

Brieven aan Bertje

Bodil de la Parra, Via Rudolphi Producties, Theater na de Dam Producties
wo 10 jun - za 27 jun

Een ode aan de Surinaamse verzetsheldin Elisabeth ‘Betty’ Bergen. 

De Surinaamse Elisabeth ‘Betty’ Bergen komt eind jaren twintig naar Nederland om te werken als  verpleegkundige. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog trouwt ze, maar na een half jaar is ze al  weduwe. Niet lang daarna besluit Betty haar woning op het Harmoniehof te Amsterdam als schuilplaats  aan te bieden. Ze heeft maar liefst acht Joodse onderduikers in haar huis, waaronder de dan driejarige  Bertje. Ze beschouwt hem als haar eigen kind. In juni 1944 worden ze verraden en samen met haar Joodse  onderduikers wordt Betty afgevoerd. Ze komt onder andere in kamp Ravensbrück terecht. Betty overleeft  de oorlog. In 1948 hertrouwt ze en biedt ze in dezelfde woning onderdak aan vele Surinaamse familieleden  en kennissen. Een ogenschijnlijk gezellige tijd breekt aan. Over de oorlog spreekt ze niet meer. 

Betty heeft zelf nooit kinderen gekregen. De door haar geliefde Bertje, die net als zij de oorlog overleefde,  heeft ze nooit meer gezien. 

In Brieven aan Bertje brengt theatermaker Bodil de la Parra, zelf half Surinaams, een ode aan deze  bijzondere vrouw. Ze probeert haar beweegredenen te achterhalen. Betty’s oma werd nog in slavernij  geboren. Hoe was het om als vrouw van kleur te leven in het land van de kolonisator tijdens zo’n belangrijk  tijdsgewricht? 

Brieven aan Bertje ging op 4 mei 2025 in première tijdens Theater Na de Dam en wordt hernomen in 2026. 

In deze prachtige vertelling haalt Bodil de la Parra bijna lichtvoetig en niet sentimenteel Betty Bergen terug uit de vergetelheid.

de Volkskrant

Recensies

“De la Parra vertelt het verhaal sober, met minimale, treffende muzikale begeleiding van Marlon Penn op  gitaar. Zijn vertolking van het lied ‘Mamaisa’ is ragfijn. (…) Het eerbetoon aan deze verzetsheldin is beslist  betekenisvol.” Theaterkrant

Credits

concept, tekst en spel Bodil de la Parra (losjes gebaseerd op bronmateriaal over het leven van Elisabeth Bergen)
muziek Marlon Penn 
tekstbegeleiding en eindregie Paul Knieriem 
productie Lynn Meijer 
inhoudelijke begeleiding Theater Na de Dam 
met speciale dank aan De Toneelmakerij, neven & nichten van Betty Bergen en overige familie, uitgeverij de Kring, David Hamburger, Jaap Hamburger 
met dank aan Bianca Stigter (research & info), Lucia Nankoe, Edwien Bodjie
coproductie Via Rudolphi Producties, Theater Na de Dam

 

Meer over de makers

Bodil de la Parra, opgeleid aan de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie, is actrice, schrijver  en theatermaker. Ze schreef en speelde o.a. voor Theater het Amsterdamse Bos, het NNT, HNT en Orkater.  Voor regisseur Matthijs Rümke schreef ze onder andere Victor en Ik (2000, nominatie Taalunie  Toneelschrijfprijs) en Hagedissenhuid (2003). Bodil werkte aan meer dan twintig theaterteksten en schrijft  ook scenario’s. Voor Via Rudolphi Producties maakte ze de theatervoorstellingen Ouwe Pinda´s (2014),  Gouwe Pinda’s (2017/2018), Het Verbrande Huis (2018) en Dagen van Rijst (2022). Voor Orkater schreef ze  mee aan Woiski v.s. Woiski (Keuze wijkjury 2018), De Gliphoeve (Officiële juryselectie Theaterfestival 2021  en Nominatie Toneelschrijfprijs 2023) en het succesvolle De Plantage van onze voorouders (2023-2024). Als  actrice was ze o.a. te zien in De Leedvermaak trilogie (2022) bij HNT, Het Indisch Interieur (22/23) van en  met Bo Tarenskeen, in Kantjil en de Tijger bij De Toneelmakerij. Op TV was ze onder andere te zien in Klem  1&2 en in de Netflix serie Amsterdam Empire

Theater Na de Dam is een theatermanifestatie op 4 mei. Sinds 2010 zetten theatermakers en artiesten in heel Nederland zich in op de avond van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei om deze dag van extra betekenis te voorzien. Dit jaar spelen gelijktijdig om 21:00 uur ruim 150 voorstellingen, die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Ook maakt Theater Na de Dam jaarlijks een theaterprogramma met de NOS, Wageningen 45 en Xsaga dat op 4 mei op televisie wordt uitgezonden: Vuur van de Vrijheid.

Nieuwe voorstellingen
Theater Na de Dam benadert elk jaar theatermakers met de vraag of zij speciaal voor 4 mei een nieuwe voorstelling willen maken die een actueel perspectief biedt op de Tweede Wereldoorlog en de wereld van vandaag. Deze eigen producties van Theater Na de Dam worden vaak hernomen.

Jongeren en Theater Na de Dam
Nu de generaties uitsterven die de Tweede Wereldoorlog zelf bewust hebben meegemaakt, is reflectie op het betekenisvol herdenken en ‘nooit meer oorlog’ voor de jongere generaties urgenter dan ooit. Hoe kunnen jonge generaties invoelen wat er toen is gebeurd? Hoe herken je nu signalen van ondermijning van de rechtsstaat en radicalisering die ook in de jaren ’30 van de vorige eeuw ontstonden? Hoe maak je betekenisvol contact met de slachtoffers om ze zo waardig te herdenken? Hoe herdenk je het verleden in deze ingewikkelde tijd? Jongerenvoorstellingen vormen sinds 2012 een wezenlijk onderdeel van Theater Na de Dam. De ruim 500 jonge spelers van de 53 jongerenprojecten komen op 25 april samen in Amsterdam voor de Jongerendag.

Wachtlijst

Wenslijstje

Toegevoegd:

Naar wenslijstje

Inschrijven voor onze nieuwsbrief